Những khối ruby quý, trị giá hơn nửa triệu đô không chỉ có giá trị lớn về mặt kinh tế, mà còn được xem như biểu tượng của ruby Việt Nam.

Những khối ruby quý, trị giá hơn nửa triệu đô không chỉ có giá trị lớn về mặt kinh tế, mà còn được xem như biểu tượng của ruby Việt Nam.
Với màu đỏ máu tựa như ma thuật khiến vạn người say mê, ruby được tôn là ông hoàng của các loại đá quý. Truyền thuyết kể rằng, ruby chính là những giọt máu rỉ ra từ trái tim người mẹ vĩ đại của muôn loài – Thần Đất. Chính vì thế, màu đỏ rực rỡ của ruby chính là tượng trưng cho mặt trời, tự do và quyền lực. Thời xa xưa, các chiến binh đã găm những viên hồng ngọc dưới da và tin rằng chúng sẽ mang lại sự quả cảm cho họ trong trận chiến.
Người chơi ruby còn coi nó như một loại bùa chú có tác dụng cảnh báo trước hiểm hoạ và tai ương, mang đến sức khoẻ tốt và sự bình an trong tâm hồn.

Theo KS. Nguyễn Xuân An, Nguyên phó chủ tịch Tổng hội địa chất Việt Nam, ruby xuất xứ từ thung lũng Mogok và từ Mong Hsu của Myanmar được đánh giá cao nhất, tuy vậy, ruby của Yên Bái, Nghệ An (Việt Nam) cũng được coi là tuyệt vời. Cũng tại đây, những khối ruby được đánh giá là đẹp và đắt nhất Việt Nam đã được tìm thấy.

“Ngôi sao Việt Nam” – viên ruby đầy “bí ẩn”

Trong những khối ruby nổi tiếng Việt Nam không thể không nhắc đến khối hồng ngọc mang tên Ngôi sao Việt Nam” Đây là khối đá quý được khai thác ở mỏ Tân Hương, Yên Bái năm 1997. Ngay khi vừa được khai thác, khối ngọc đã làm sửng sốt giới khoa học lúc bấy giờ bởi trọng lượng lớn chưa từng có: trên 2kg.
Lập tức, khối ruby này đã được Công ty đá quý và vàng Yên Bái gửi về Tổng công ty đá quý và vàng Việt Nam.

Đá ruby “mẹ” và khối ruby con bị nứt.  

Khối ruby đã được cạo sạch cất giữ tại kho bạc nhà nước. Chụp lại từ ảnh tư liệu của KS An  

KS. An kể: “Khi ấy tôi giữ chức Phó tổng giám đốc và trực tiếp nhận nhiệm vụ xử lý viên ruby. Ban đầu trông nó sần sùi như một bắp súplơ, có nhiều tạp chất bám xung quanh. Khi mang về xử lý bằng cách rửa sạch và bóc tạp chất bám xung quanh thì thấy trên mặt viên rubi có 1 vết nứt sẵn, tách ra được 1 viên rubi đực nặng 290 cara”.
Theo KS. An, việc định giá viên ruby “con” cũng vô cùng khó khăn đối với các nhà khoa học trong nước. Một đoàn chuyên gia từ Myanmar đã được mời sang để đánh giá giá trị của viên đá quý. Đoàn chuyên gia sau một hồi luận bàn đã cho rằng, mức giá tối thiểu cho viên hồng ngọc “con” là 250.000 USD.
“Sau cuộc đấu giá ở Myanmar năm 1997, viên đá đã được bán cho một thương gia với giá 290.000 USD”, TS. An kể.
Tuy nhiên, viên ruby “mẹ” lại không thể đánh giá được giá trị do lớp tạp chất bao xung quanh. Nếu muốn biết giá trị thực sự buộc lòng phải bóc tách lớp vỏ bên ngoài, nhưng một số nhà khoa học được mời để tham vấn thì cho rằng nếu bóc tách sẽ dễ làm hỏng cấu trúc sẽ phá vỡ viên đá, làm mất đi hình dạng tự nhiên ban đầu, mất đi ý nghĩ khoa học và có thể làm tổn thất giá trị kinh tế của viên đá.
Có người ước đoán khối ruby hẳn phải có giá 10 triệu đô la, có người lại cho rằng, có thể nó chỉ đáng giá vài chục nghìn, cuối cùng viên đá đã được Bộ tài chính quyết định giữ lại nguyên vẹn làm bảo vật quốc gia.

Khối ruby nặng 2.160 gram hiện yên vị trong Kho bạc Nhà nước thấm thoắt đã 10 năm. Bao chuyện quanh số phận viên hồng ngọc quốc bảo dần lắng xuống. Chuyện định giá nó hiện tại vẫn chưa có hồi kết. Những nhân vật chính liên quan đều cho rằng giá trị chính xác của “Ngôi sao Việt Nam” vẫn là một bí ẩn.

Viên ruby 562.000 USD ở Quỳnh Châu, Nghệ An

Từng giữ chức vụ Vụ trưởng vụ Khoa học kỹ thuật rồi Chủ tịch hội đá quý Việt Nam, KS. An cho hay, gần 20 năm gắn bó với việc nghiên cứu đá quý, viên ruby khai thác tháng 10/1992 khiến ông ấn tượng nhất.
Ông kể, trong khi dùng súng phun thuốc nước áp suất cực lớn phun thẳng vào đá quặng khu Đồi Tỷ ở huyện Quỳ Châu tỉnh Nghệ An, KS. Nguyễn Văn Hương, giám đốc Công ty Đá quý Nghệ An thấy từ khối đất đá trên đồi lộ ra một viên ngọc đỏ có độ lớn khác thường.

Bức ảnh chụp lại viên ruby được khai thác ở Quỳnh Châu Nghệ An năm 1992 vẫn được KS An gìn giữ như 1 tư liệu quý. 

“Viên ruby nặng 56 cara, tương đương 11,1g. Năm 1994 đem bán đấu giá, được một công ty Thái Lan mua lại với giá 562.000 USD. Trong gần 20 năm làm nghề, đó cũng là viên đá được khai thác có giá trị nhất. Không những thế, viên rubi cái này có màu đỏ máu bồ câu trong suốt, không hề rạn nứt, có thể gọi là tuyệt hảo, so với viên ngôi sao Việt Nam sau này còn có phần đẹp hơn”, ông An cho hay.

Bảo hồng ngọc – “Tảng ruby sao khủng nhất thế giới”

Năm 2009, Tập đoàn vàng bạc đá quý Doji đã làm “rung động” cả làng đá quý thế giới khi công bố khai thác được “tảng” ruby sao nặng tới 18,88kg, được đặt tên là Bảo hồng ngọc.
Xét về mặt khối lượng, có thể xem Bảo hồng ngọc là viên ruby “khủng” nhất thế giới. Viên đá có kích thước 34 x 18 x 17 cm, có chất lượng hoàn hảo, với màu đỏ tươi, sao sáu cánh sắc nét bao trùm toàn bộ khối ngọc, có thể nhìn thấy rõ nét trong điều kiện ánh sáng bình thường. Đây là điểm cực độc với một viên ruby sao có khối lượng lớn.


Ngay từ khi vừa xuất hiện, khối ruby sao đã gây sửng sốt cho nhiều chuyên gia trong nước và nước ngoài. 

Với khối lượng và vẻ đẹp thuộc hàng hiếm thấy trên thế giới và chất lượng hoàn hảo, viên ruby sao xứng đáng là một bảo vật châu báu quý hiếm trên thế giới. Vì vẫn ở dạng thô và kích thước quá lớn, việc định giá viên ruby này vẫn là câu hỏi khó đối với các chuyên gia trong nước.
Hiện tại, ông Dương Anh Tuấn, Phó giám đốc tập đoàn vàng bạc đá quý Doji cũng như những chuyên gia khác của tập đoàn đều chưa dám định giá viên ruby này, bởi khi chưa bóc tách phần thô và chưa được các chuyên gia quốc tế định giá thì chưa thể biết được.

“Tuy nhiên, đối với chúng tôi, viên ruby này là vô giá. Không những thế, chúng tôi còn coi nó như báu vật, như linh hồn của cả tập đoàn cũng như là hình ảnh để quảng bá ruby Việt Nam ra thế giới”, ông Tuấn cho hay.

Lê Trang
Theo Bưu Điện Việt Nam